Τι είναι η οστεοπενία και η οστεοπόρωση και πία η διαφορά μεταξύ τους

 

Τι είναι η οστεοπενία και ποια η διαφορά της από την οστεοπόρωση; Ποιοι κινδυνεύουν από κατάγματα στα οστά και πως μπορούμε να σιγουρευτούμε ότι έχουμε ή δεν έχουμε μια από τις 2 παθήσεις;

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε και να μπορούμε να ξεχωρίσουμε την οστεοπόρωση από την οστεοπενία για να μπορούμε να προλάβουμε αυτές τις δύο καταστάσεις και αν όχι να προλάβουμε τουλάχιστον να τις επιβραδύνουμε.

            Η Οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται από ελάττωση της πυκνότητας και της δύναμης των οστών, μ’ αποτέλεσμα την εύκολη δημιουργία καταγμάτων. Παρόμοια αλλά ηπιότερη κατάσταση είναι η Οστεοπενία στην οποία το οστό είναι πιο αραιωτικό από το φυσιολογικό αλλά όχι τόσο όσο στην οστεοπόρωση.

             Το οστό είναι ένας ζωντανός ιστός, που συνεχώς δημιουργείται και ταυτόχρονα καταστρέφεται. Όταν η καταστροφή είναι περισσότερη από τη δημιουργία, τότε το οστό «αραιώνει», δηλαδή μειώνεται η πυκνότητά του. Αυτή η κατάσταση λέγεται οστεοπενία, η οποία θα εξελιχθεί σε οστεοπόρωση αν δεν πάψουν να υφίστανται οι λόγοι που την προκαλούν.

            Το συμπέρασμα είναι πως η οστεοπενία δεν είναι ασθένεια, αλλά δείκτης αυξημένου κινδύνου για μετάβαση στην οστεοπόρωση. Όσο πιο γρήγορα προλάβουμε λοιπόν την οστεοπενία, τόσο πιο γρήγορα μπορούμε να προλάβουμε και να αποφύγουμε την οστεοπόρωση

Πότε εμφανίζεται η οστεοπενία;

       

 

      Τα οστά σας είναι συνήθως πιο πυκνά όταν είστε περίπου 30. Η οστεοπενία συνήθως εμφανίζεται μετά την ηλικία των 50 ετών. Η ακριβής ηλικία εξαρτάται από το πόσο ισχυρά είναι τα οστά σας όταν είστε νέοι. Αν είναι ανθεκτικά, μπορεί να μην πάθετε ποτέ οστεοπενία. Εάν τα οστά σας δεν είναι πυκνά, μπορείτε να πάθετε και νωρίτερα. Τις περισσότερες φορές ανακαλύπτεται σε τυχαίο έλεγχο. Πάνω από το 80% των ατόμων με οστεοπενία είναι γυναίκες, ενώ υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 1 στις 2 γυναίκες και 1 στους 5 άνδρες άνω των 50 θα εξελιχθεί σε οστεοπόρωση και τελικώς θα υποστεί κάταγμα. Η διατροφή, η άσκηση και μερικές φορές η φαρμακευτική αγωγή μπορούν να σας βοηθήσουν να διατηρήσετε τα οστά σας πυκνά και δυνατά για δεκαετίες.

 Αιτίες της οστεοπενίας και οστεοπόρωσης          

             Το ασβέστιο είναι το κλειδί για να διατηρήσετε τα οστά σας υγιή. Οι αλλαγές ορμονών που συμβαίνουν κατά την εμμηνόπαυση αυξάνουν την πιθανότητα για οστεοπενία για τις γυναίκες και οι άνδρες με χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης έχουν υψηλότερες πιθανότητες να εμφανίσουν οστεοπενία. 

Ιατρικές αιτίες              

Μερικές φορές, μπορεί να έχετε ιατρική πάθηση ή να έχετε ακολουθήσει θεραπείες που μπορεί να προκάλεσαν παθήσεις όπως: 

  • Κοιλιοκάκη. Τα άτομα με αυτή την πάθηση μπορούν να βλάψουν το λεπτό έντερο τους με την κατανάλωση τροφών με γλουτένη.
  • Υπερδραστήριο θυρεοειδή. Πάρα πολλά φάρμακα για τον  θυρεοειδή μπορούν να παίξουν μεγάλο ρόλο.
  • Χημειοθεραπεία. Η έκθεση σε ακτινοβολία μπορεί να έχει επίδραση.
  • Ορισμένα φάρμακα. Αυτά περιλαμβάνουν στεροειδή όπως υδροκορτιζόνη ή πρεδνιζόνη και φάρμακα κατά των κρίσεων όπως καρβαμαζεπίνη, γκαμπαπεντίνη  ή φαινυτοΐνη.               

Τα προβλήματα στη διατροφή σας, η έλλειψη άσκησης και οι ανθυγιεινές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν στην κατάσταση αυτή. Προσοχή για:    

  • Έλλειψη ασβεστίου ή βιταμίνης D
  • Ελλιπής άσκηση
  • Κάπνισμα
  • Πάρα πολύ αλκοόλ
  • Ανθρακούχα αναψυκτικά 

               Η οστεοπενία συνήθως δεν έχει συμπτώματα. Αυτό καθιστά δύσκολη τη διάγνωση αν δεν έχετε κάνει το τεστ  οστικής πυκνότητας.  Το τεστ είναι ανώδυνο και γρήγορο. Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας είναι σαν μια «μικρή» αξονική τομογραφία, αλλά με πολύ λιγότερη ακτινοβολία ακόμη και από μια απλή ακτινογραφία.  

 

Πρόληψη          

Δεν  υπάρχει καλύτερη θεραπεία για τη νόσο αυτή από την πρόληψη. Οι συστάσεις είναι σαφείς  και  ξεκινούν ήδη από την παιδική ηλικία.

Φροντίζουμε,  λοιπόν, για τη σωστή ανάπτυξη των οστών στη νεανική ηλικία καθώς και επιλέγουμε διατροφή πλούσια σε ασβέστιο. Ασκούμαστε συστηματικά. Χρειάζεται  επαρκής πρόσληψη  ασβεστίου και άθληση  για να φτιάξουμε την οστική μας μάζα και να προλάβουμε την οστική απώλεια. Στα μεγαλύτερης  ηλικίας άτομα, η άσκηση βελτιώνει την ισορροπία και τον συντονισμό και συμβάλλει στην αποφυγή ατυχημάτων που μπορεί να προκαλέσουν κατάγματα.  

Ακολουθούμε, γενικότερα,  έναν υγιεινό τρόπο ζωής (αποφυγή καπνίσματος, οινοπνεύματος και περιορισμός στην  κατανάλωση καφεΐνης).
Τέλος, δίνουμε  έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση (κάνουμε τακτικά τη μέτρηση οστικής πυκνότητας). Δείτε εδώ πληροφορίες για το τεστ μέτρησης οστικής πυκνότητας και τι σημαίνει!

 

 

 

 

Βιβλιογραφία:

https://www.onmed.gr/ygeia/story/324676/osteopenia-ti-einai-kai-pos-tha-tin-prolavete

https://www.iatropedia.gr/ygeia/ti-ine-i-osteopenia-ke-pia-i-diafora-tis-apo-tin-osteoporosi/32011/

https://www.advancehealth.gr/el/sections/59/articles/2639-phakelos-osteopenia-pos-mporeite-na-ten-prolabete

https://www.webmd.com/osteoporosis/guide/osteopenia-early-signs-of-bone-loss#1

https://www.osteopenia3.com/Osteopenia-treatments-Vitamin-D.html

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/calcium-supplements/art-20047097

https://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2012/05/16/vitamins-d-and-k2-reduce-osteoporosis.aspx

https://saveourbones.com/vitamin-k-osteoporosis/